Hội nhập quốc tế cần thực sự trở thành trụ cột phát triển đất nước, chuyển từ “mở rộng quan hệ” sang “nâng cao chất lượng”, từ “tham gia” sang “dẫn dắt, định hình” trong bối cảnh thế giới nhiều biến động.
Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 của Ban Chỉ đạo quốc gia về hội nhập quốc tế diễn ra sáng 14/1, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đánh giá tổng thể và đưa ra định hướng chiến lược cho năm 2026. Đây là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đòi hỏi sự chuyển đổi mạnh mẽ trong tư duy và hành động hội nhập quốc tế.
Tâm thế hội nhập được nâng tầm trong bối cảnh thế giới biến động
Trong năm 2025, bối cảnh thế giới và khu vực đối diện với nhiều khó khăn thử thách. Tuy nhiên, Việt Nam đã thể hiện được sự chủ động và khả năng thích ứng linh hoạt. Điểm nhấn quan trọng là việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, xác định hội nhập là trụ cột quan trọng trong tổng thể các nghị quyết chiến lược phát triển đất nước.
Theo báo cáo của Bộ Ngoại giao, tâm thế hội nhập quốc tế của Việt Nam đã được nâng lên một mức độ mới với sự tự tin và bản lĩnh rõ rệt hơn. Điều này góp phần đảm bảo ba mục tiêu chiến lược: duy trì hòa bình ổn định, tranh thủ nguồn lực và điều kiện thuận lợi bên ngoài cho phát triển.
Chính phủ đã nhanh chóng cụ thể hóa nghị quyết thông qua việc xây dựng Chương trình hành động với 22 chỉ tiêu và 117 nhiệm vụ cụ thể. Đồng thời, việc kiện toàn Ban Chỉ đạo quốc gia về hội nhập quốc tế và xây dựng quy chế hoạt động đã được thực hiện khẩn trương.
Kết quả nổi bật trong hội nhập kinh tế và khoa học công nghệ
Thủ tướng Phạm Minh Chính đã khái quát những thành tựu đáng chú ý trong công tác hội nhập quốc tế năm vừa qua. Hội nhập kinh tế quốc tế đã giúp đất nước chuyển đổi trạng thái nhanh chóng, thích ứng hiệu quả với những biến động từ môi trường bên ngoài.
“Kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam và giải ngân vốn FDI đều đạt kỷ lục mới”
Về mặt địa chính trị, Việt Nam đã phát huy vai trò chủ động dẫn dắt trên nhiều diễn đàn quốc tế và khu vực, góp phần nâng cao vị thế quốc gia. Hội nhập quốc tế về khoa học công nghệ đã đóng vai trò chủ công trong việc huy động tri thức và nguồn lực bên ngoài, phục vụ các mục tiêu tăng trưởng và tái cơ cấu nền kinh tế.
Một chỉ số ấn tượng là trong cả nhiệm kỳ 2021-2025, Việt Nam và các đối tác đã ký tổng cộng 927 cam kết, thỏa thuận quốc tế. Riêng năm 2025 đã có gần 350 thỏa thuận, cao hơn hẳn so với các giai đoạn trước đó, cho thấy năng lực và hiệu quả trong việc ký kết, thực thi các cam kết quốc tế ngày càng được nâng cao.
Định hướng chiến lược chuyển đổi trạng thái hội nhập
Thủ tướng nhấn mạnh rằng năm 2026 đòi hỏi sự “xoay chuyển tình thế, chuyển đổi trạng thái mạnh mẽ” trong hội nhập quốc tế. Đây không chỉ là sự thay đổi về quy mô mà còn là chuyển đổi về chất lượng và chiều sâu.
“Chuyển từ ‘mở rộng quan hệ’ sang ‘nâng cao chất lượng, đi vào chiều sâu’, từ ‘tham gia’ sang ‘dẫn dắt, định hình'”
Quan điểm xuyên suốt được Thủ tướng nhấn mạnh là hội nhập quốc tế là sự nghiệp của cả hệ thống chính trị và toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước. Trong đó, người dân và doanh nghiệp được xác định là trung tâm, chủ thể, đồng thời là động lực và nguồn lực chính thực hiện hội nhập quốc tế.
Ba mục tiêu chiến lược và nhiệm vụ cụ thể
Thủ tướng đã chỉ rõ ba mục tiêu quan trọng cần đạt được: góp phần nâng cao tiềm lực, cơ đồ, vị thế, uy tín của đất nước; góp phần chủ động chiến lược trong quan hệ quốc tế; và góp phần nâng cao đời sống vật chất cũng như tinh thần của nhân dân.
Về nhiệm vụ tổng quát, các bộ ngành và địa phương được yêu cầu chủ động, tích cực thực hiện hội nhập quốc tế phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước và xu thế thời đại. Cụ thể, cần tiếp tục quán triệt sâu sắc, đổi mới tư duy, nhận thức và hành động, hoàn thiện lý luận của Đảng về đối ngoại.
Đặc biệt, việc nâng cao chất lượng hội nhập kinh tế phục vụ phát triển các lĩnh vực chiến lược như khoa học công nghệ, an ninh quốc phòng, văn hóa được coi là ưu tiên hàng đầu. Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh hội nhập quốc tế về chính trị, quân sự, an ninh một cách sâu rộng, thực chất và hiệu quả cũng được nhấn mạnh.
Đổi mới và tập trung vào các lĩnh vực then chốt
Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ, Thủ tướng yêu cầu làm mới và đẩy mạnh hội nhập về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đặc biệt, cần tập trung vào các lĩnh vực chiến lược như đường sắt tốc độ cao và năng lượng hạt nhân.
Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 250/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế. Điều này góp phần cơ bản hoàn thiện hệ thống thể chế pháp lý phục vụ công tác hội nhập quốc tế trong tình hình mới.
Ban Chỉ đạo quốc gia về hội nhập quốc tế được yêu cầu tiếp tục phát huy vai trò là đầu mối điều phối, chỉ đạo, xử lý kịp thời và tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc. Đây được coi là cơ chế quan trọng đảm bảo tính thống nhất, hiệu quả trong triển khai các hoạt động hội nhập quốc tế.
Hội nhập quốc tế không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng mà là sự nghiệp chung của toàn dân tộc, với mục tiêu biến hội nhập thành động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
